VNREBATES

Thực tế tại Mỹ: Nhóm 10% giàu nhất đang chi phối gần một nửa tổng chi tiêu tiêu dùng

16.01.2026, 01:23 2 phút đọc
Một thống kê đáng chú ý từ Moody's Analytics dựa trên dữ liệu của Fed và BEA cho thấy nền kinh tế Mỹ đang phụ thuộc ngày càng nhiều vào túi tiền của giới thượng lưu. Nhóm 10% người giàu nhất hiện đóng góp tỷ trọng chi tiêu kỷ lục, trong khi sức mua của đại đa số người dân đang suy giảm.

Sự dịch chuyển dòng tiền trong 30 năm qua

Theo số liệu phân tích, nhóm 10% hộ gia đình giàu nhất nước Mỹ (những người có thu nhập trên 250.000 USD/năm) hiện chiếm tới 49% tổng chi tiêu tiêu dùng của cả nước. Con số này đã tăng thêm 13 điểm phần trăm so với 30 năm trước, đạt mức cao nhất kể từ năm 1989.

Trái ngược hoàn toàn, nhóm 80% dân số có thu nhập thấp và trung bình hiện chỉ đóng góp khoảng 37% vào tổng chi tiêu. Tỷ trọng này đã giảm mạnh 11 điểm phần trăm tính từ năm 1995. Điều này cho thấy cán cân sức mua đang nghiêng hẳn về phía những người nắm giữ nhiều tài sản.

Top 10% đang chiếm gần 49% tổng chi tiêu tiêu dùng tại Mỹ

Tác động trực tiếp lên cấu trúc GDP

Tại Mỹ, chi tiêu cá nhân là động lực chính, chiếm tới 68% GDP (tương đương khoảng 28 nghìn tỷ USD vào năm 2025). Với tỷ trọng chi tiêu áp đảo, nhóm 10% giàu nhất hiện đang gánh vác khoảng 33% GDP của toàn nền kinh tế. Trong khi đó, nhóm 80% đông đảo còn lại chỉ đóng góp khoảng 25%.

Sự chênh lệch này phản ánh rõ nét mô hình kinh tế hình chữ K ("K-shaped"), nơi nhóm trên hưởng lợi và chi tiêu mạnh tay, còn nhóm dưới phải thắt lưng buộc bụng.

 

Hiệu ứng tài sản và rủi ro tiềm ẩn

Nguyên nhân chính của xu hướng này là "Hiệu ứng tài sản" (Wealth Effect). Giới thượng lưu mạnh tay chi tiêu không chỉ nhờ thu nhập cao mà chủ yếu do giá trị tài sản của họ (cổ phiếu, bất động sản) tăng phi mã trong thời gian qua. Ngược lại, nhóm thu nhập thấp và trung bình bị kìm hãm bởi lạm phát, nợ nần và mức lương thực tế tăng trưởng chậm.

Tuy nhiên, Moody's Analytics cũng đưa ra cảnh báo về sự mong manh của mô hình này. Khi nền kinh tế quá phụ thuộc vào tâm lý chi tiêu của người giàu, bất kỳ đợt điều chỉnh mạnh nào trên thị trường chứng khoán hoặc bất động sản cũng có thể khiến nhóm này thắt chặt hầu bao đột ngột, từ đó kéo theo sự suy giảm của cả nền kinh tế. Dữ liệu quý 4/2025 và đầu năm 2026 đang tiếp tục xác nhận xu hướng bất bình đẳng này vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại.

Tổng hợp bởi VnRebates

Risk Disclaimer: Bài viết thể hiện quan điểm và góc nhìn của cá nhân tác giả, chỉ có giá trị tham khảo về mặt thông tin, kiến thức và không có giá trị pháp lý về khuyến nghị đầu tư hay thay thế cho việc tư vấn tài chính nào tương đương. Bài viết không đảm bảo bất kỳ khoản lợi nhuận nào hay giảm thiểu rủi ro đầu tư nào cho chính độc giả. VnRebates không chịu trách nhiệm hay liên quan đến khoản đầu tư của độc giả khi sử dụng thông tin từ bài viết này. Bản quyền thuộc về đóng góp của tác giả.