Đồng USD đã mất khoảng 87% sức mua kể từ năm 1971, trong khi đồng bảng Anh (GBP) mất tới 93% và đồng franc Thụy Sĩ (CHF) mất khoảng 66% trong cùng giai đoạn. Số liệu này đến từ biểu đồ dữ liệu của River và được Cointelegraph chia sẻ ngày 12/10/2026.
Vì sao lại là mốc 1971?
Ngày 15/8/1971, Tổng thống Mỹ Richard Nixon tuyên bố đình chỉ khả năng chuyển đổi đồng USD sang vàng, sự kiện được biết đến với tên gọi “cú sốc Nixon”. Trước đó, theo hệ thống Bretton Woods, USD được neo cố định với vàng, còn các đồng tiền lớn khác neo theo USD.
Sau quyết định này, hệ thống Bretton Woods dần sụp đổ và đến năm 1973, các đồng tiền chủ chốt chuyển sang cơ chế tỷ giá thả nổi. Không còn tài sản cứng nào bảo chứng, các ngân hàng trung ương có nhiều dư địa hơn trong việc mở rộng cung tiền, và lạm phát tích lũy qua nhiều thập kỷ đã bào mòn sức mua của các đồng tiền pháp định.
So sánh mức mất sức mua của ba đồng tiền
- GBP: mất khoảng 93% sức mua, giảm mạnh nhất trong ba đồng tiền.
- USD: mất khoảng 87% sức mua. Nói cách khác, 1 USD của năm 1971 chỉ còn mua được lượng hàng hóa tương đương khoảng 13 cent ngày nay.
- CHF: mất khoảng 66% sức mua, ít nhất trong nhóm.
Các công cụ tính lạm phát dựa trên chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cũng cho kết quả tương đương: với USD, mức giảm sức mua tính từ năm 1971 vào khoảng 87–88%, còn với CHF là khoảng 66–67%. Mức chênh lệch nhỏ chủ yếu do khác biệt về chỉ số và kỳ gốc được sử dụng.
Vị thế lịch sử không đảm bảo giữ giá trị
Điểm đáng chú ý là GBP, đồng tiền từng giữ vai trò tiền tệ dự trữ chủ chốt của thế giới trước khi USD vươn lên, lại mất sức mua nhiều hơn cả USD trong hơn 5 thập kỷ kể từ sau cú sốc Nixon. Anh Quốc từng trải qua nhiều giai đoạn lạm phát cao, đặc biệt trong thập niên 1970, khiến giá trị thực của đồng bảng bị bào mòn nhanh hơn.
Ngược lại, CHF, đồng tiền của một quốc gia trung lập không có tham vọng trở thành tiền tệ thế giới, lại mất giá trị ít nhất. Thụy Sĩ nổi tiếng với chính sách tiền tệ thận trọng và lạm phát thấp trong thời gian dài, đây cũng là lý do CHF thường được xem là đồng tiền trú ẩn trên thị trường ngoại hối.
Bài học rút ra khá rõ ràng: vị thế lịch sử của một đồng tiền không đảm bảo nó sẽ giữ giá trị tốt hơn. Kỷ luật tiền tệ và khả năng kiểm soát lạm phát mới là yếu tố quyết định sức mua của một đồng tiền trong dài hạn. Với nhà đầu tư, đây cũng là lời nhắc về việc giữ tiền mặt trong thời gian dài có thể khiến tài sản bị hao mòn âm thầm, nếu lợi suất nhận được không theo kịp lạm phát.
