Ngày 9/10/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đã đạt thỏa thuận với Tổng thống Nga Vladimir Putin, theo đó Nga sẽ cung cấp tổng cộng khoảng 4,8 triệu tấn dầu diesel cho Mỹ và thị trường toàn cầu. Thông tin được ông Trump công bố trên mạng xã hội Truth Social ngay sau cuộc điện đàm với ông Putin.
Lộ trình cung cấp 4,8 triệu tấn diesel
Theo lộ trình ông Trump đưa ra, lượng diesel sẽ được Nga cung cấp theo nhiều đợt:
- Ngay lập tức: hơn 300.000 tấn
- Tháng 11: 500.000 tấn
- Ngay sau đó: 1 triệu tấn
- Đợt lớn nhất: 3 triệu tấn, tùy thuộc vào tình trạng các nhà máy lọc dầu của Nga
Tổng khối lượng 4,8 triệu tấn tương đương khoảng 36 triệu thùng. Ông Trump viết rằng, nhờ việc kiểm soát eo biển Hormuz và nguồn năng lượng từ Nga, giá diesel cho người Mỹ và cả thế giới sẽ “giảm nhanh và ở mức kỷ lục”.
Ngay sau đó, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ ban hành giấy phép chung tạm thời, cho phép cung cấp diesel của Nga ra thị trường toàn cầu. Theo các nguồn tin, đợt miễn trừ này có hiệu lực đến tháng 4/2027.
Áp lực giá nhiên liệu trước bầu cử giữa kỳ
Động thái của ông Trump diễn ra khi ông chịu áp lực chính trị ngày càng lớn trong việc kéo giá nhiên liệu xuống, chỉ chưa đầy 4 tuần trước cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11. Theo AAA, giá diesel trung bình tại Mỹ ngày 8/10 ở mức 6,28 USD/gallon, cao hơn khoảng 71% so với cùng kỳ năm trước. Diesel là nhiên liệu chính cho xe tải, máy nông nghiệp và đường sắt, nên giá diesel tăng cao tác động trực tiếp đến chi phí vận chuyển hàng hóa và lạm phát.
Trước đó trong tuần, nhóm G7 cũng đã thống nhất giải phóng 100 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp. Trên thị trường, giá dầu thô Mỹ giảm khoảng 1% chỉ vài phút sau bài đăng của ông Trump, trước khi hồi phục khoảng một nửa mức giảm.
Liệu giá diesel có thực sự giảm?
Dù được kỳ vọng, thỏa thuận vẫn vấp phải nhiều hoài nghi:
- Năng lực lọc dầu của Nga: Nga đã tạm dừng phần lớn xuất khẩu diesel từ tháng 7 sau khi nhiều nhà máy lọc dầu lớn bị UAV của Ukraine tấn công, và lệnh cấm xuất khẩu này kéo dài đến hết ngày 31/10. Đợt 3 triệu tấn lớn nhất cũng phụ thuộc vào tình trạng các nhà máy này.
- Hoài nghi từ giới phân tích: Một số chuyên gia cho rằng Nga khó có thể bổ sung lượng diesel đáng kể cho thị trường thế giới trong tương lai gần.
- Phản ứng từ Ukraine: Tổng thống Volodymyr Zelensky cảnh báo việc nới lỏng trừng phạt khi Nga chưa cam kết hạ nhiệt chỉ khiến chiến tranh kéo dài hơn.
Nếu được thực hiện đầy đủ, nguồn cung bổ sung có thể góp phần hạ nhiệt giá dầu và các sản phẩm tinh chế, qua đó giảm bớt áp lực lạm phát. Tuy nhiên, với nhiều điều kiện đi kèm, trader nên theo dõi sát tiến độ giao hàng thực tế thay vì chỉ dựa vào tuyên bố.
Vậy là để giải quyết bài toán chính trị trong nước, Mỹ lại phải nới trừng phạt để chính đối thủ của mình bán nhiên liệu ra thị trường chăng?
