Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa cảnh báo tình trạng khan hiếm dầu diesel trên toàn cầu có thể kéo dài sâu vào năm 2027. Trong báo cáo thị trường dầu tháng 10 công bố ngày 14/10/2026, IEA cho biết nguồn cung bị gián đoạn, tồn kho sụt giảm và nhu cầu diesel duy trì ổn định đang khiến thị trường chịu áp lực cực lớn.
Xuất khẩu diesel sụt giảm mạnh
Theo IEA, trong tháng 9/2026, lượng diesel xuất khẩu từ Trung Đông và Nga giảm khoảng 1,3 triệu thùng/ngày so với cùng kỳ năm trước. Dù các nhà cung cấp khác đã tăng xuất khẩu, mức bù đắp chỉ được một phần, khiến tổng xuất khẩu diesel toàn cầu vẫn thấp hơn khoảng 700.000 thùng/ngày so với năm trước.
Xuất khẩu sản phẩm lọc dầu từ Trung Đông phục hồi chậm hơn nhiều so với dầu thô. Trong tháng 9, lượng sản phẩm tinh chế xuất khẩu từ khu vực này chỉ đạt 1,9 triệu thùng/ngày, chưa bằng một nửa mức 4,7 triệu thùng/ngày trước chiến tranh. Tính chung, nguồn cung diesel/gasoil toàn cầu đã giảm 1,5 triệu thùng/ngày trong quý II và 1,7 triệu thùng/ngày trong quý III so với cùng kỳ.
Tồn kho xuống đáy, giá diesel vẫn gấp đôi dầu thô
Tồn kho dầu toàn cầu tiếp tục giảm. Tính đến cuối tháng 9, lượng tồn kho quan sát được thấp hơn 509 triệu thùng so với cuối tháng 2, trong đó tồn kho trên đất liền ở mức thấp nhất ít nhất kể từ năm 2016. IEA cho rằng việc bổ sung lượng tồn kho đã mất, ngoài các biến động theo mùa, khó có thể diễn ra trước nửa cuối năm 2027.
Giá diesel dù đã hạ nhiệt từ mức kỷ lục trên 200 USD/thùng hồi tháng 9, vẫn cao gần gấp đôi giá dầu thô và gấp đôi mức trước khủng hoảng. Theo IEA, giá diesel kỷ lục đã tác động rộng tới nền kinh tế, đẩy chi phí hàng hóa lên cao, ảnh hưởng tới thu nhập thực, hoạt động kinh tế và lạm phát. Khi “huyết mạch” của chuỗi cung ứng bị gián đoạn, tác động lan tới cả bữa cơm hằng ngày của mỗi gia đình là điều khó tránh khỏi.
Về phía công suất lọc dầu, IEA dự báo lượng dầu đưa vào chế biến toàn cầu sẽ chạm đáy theo mùa ở mức 81,3 triệu thùng/ngày trong tháng 10, trước khi phục hồi dần lên 84,6 triệu thùng/ngày vào cuối năm.
Thỏa thuận diesel với Nga chưa đủ bù đắp thiếu hụt
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đạt thỏa thuận để Nga cung cấp tổng cộng 4,8 triệu tấn diesel ra thị trường toàn cầu. Tuy nhiên, theo tính toán của CNBC, khối lượng này (khoảng 35,8 triệu thùng) chỉ tương đương khoảng 10 ngày nhu cầu tiêu thụ của riêng nước Mỹ, tức chưa đến hai tuần. IEA cũng đánh giá thỏa thuận này sẽ có tác động rất hạn chế đối với nền kinh tế, trong khi phía Nga cho biết chưa có hợp đồng diesel nào với Mỹ được ký kết.
IEA cũng cảnh báo các cuộc tấn công mới tại vùng Vịnh có thể làm chệch hướng đà phục hồi nguồn cung. Nếu nguồn cung sản phẩm lọc dầu từ Trung Đông không sớm hồi phục, thế giới có thể phải cắt giảm nhu cầu nhiều hơn nữa, kèm theo cái giá kinh tế không nhỏ.
